به طراحی، تولید، عرضه و استفاده از محصولات به گونه‌ای که در پایان عمر مفید تولیدات، منجر به کاهش کمیت و سمیت زایدات حاصله بشود، کاهش در مبدا می‌گویند. اجرای برنامههای کاهش از مبدا در کشورهای صنعتی با هدف کاستن از کمیت و سمیت زایدات مخاطره آمیز منجر به بروز نسل جدیدی از فناوری به نام فناوری پاک در دنیا شده است.
در ایران هنوز در این زمینه اقداماتی صورت نگرفته و حتی صورت مساله در شهرداریها طرح نشده، برای روشن شدن مساله فقط به ذکر یک مثال اکتفا می‌شود. روزانه بیش از 1500 تن سبزی وارد تهران شده و توزیع می‌گردد و تنها 46 درصد آن پس از پاک شدن قابل استفاده است؛ یعنی روزانه حدود 810 تن زایدات سبزی وارد جریان پسماندهای شهری تهران می‌شود. با حساب سر انگشتی زیان اقتصادی ناشی از مدیریت این زایدات به حدود 5/4 میلیارد ریال در سال می‌رسد. این رقم فقط هزینههای حمل پسماندها و دفن آنها را در بر میگیرد.
درصد قابل توجهی از پسماندهای ایران را می‌توان با کنترل‌های مقدماتی مانند نظارت بر تولید و عرضه‌ی متناسب با مصرف، حذف کرد یا به حداقل رساند، مانند سبزی‌ها.
عناصر موظف در سیستم مدیریت پسماندهای شهری در ایران
عنصر موظف یا عنصر کاربردی [1]: این اصطلاح برای تشریح فعالیت‌های مختلف مربوط به مدیریت پسماند، از نقطه‌ی تولید تا دفع نهایی، به کار می‌رود. یک عنصر موظف نمایانگر یک فعالیت فیزیکی است.
سیستمهای مدیریت پسماندهای شهری در دنیا دارای هشت عنصر موظف به شرح زیرند:

1- کاهش در مبدا
2- تولید

3- جابجایی، جداسازی، انباشت و پردازش در محل
4- جمع‌آوری

5- حمل و نقل
6- پردازش و بازیافت
7- دفع
8- مراقبت های پس از دفع
وضعیت این عناصر در سیستم مدیریت پسماندهای شهری در ایران از نظر کلی بررسی می‌شود. بدیهی است تمامی شهرهای ایران از نظر ایجاد سیستمهای مدیریت پسماندها یکسان نیستند و نمیتوان قاعده‌ی کلی و عمومی برای آنها بیان کرد. به همین دلیل در این بررسی به شهرهای بزرگ و کلان شهرها اشاره خواهد شد.
مدیریت پسماندهای شهری در کشورهای در حال توسعه
یکی از مهمترین مسائل زیست محیطی کشورهای در حال توسعه، مدیریت پسماندهای شهری است. معضل مربوط به پسماندهای جامد به دلیل رشد سریع جمعیت و گسترش شهرنشینی در بیشتر نقاط آسیا، آمریکای لاتین و آفریقا بیش از گذشته موجب نگرانی مسئولان شده است. مهمترین مسائلی که در ارتباط با مدیریت پسماندهای جامد در کشورهای در حال توسعه وجود دارد عبارتند از:
عدم تناسب ظرفیت سیستم جمع‌آوری پسماندها با جمعیت زیر پوشش سیستم،
عدم بازدهی کافی سرویس خدمات شهری و مدیریت پسماندهای شهری،
محدودیت در به کارگیری بخش‌های رسمی و غیر رسمی در فعالیت‌های بازیافت مواد،
مشکلات ویژه در مورد دفع نهایی پسماندهای جامد و
مشکلات مربوط به جمع‌آوری و دفع پسماندهای خطرناک شهری