صدف هاي مرواريد ساز از رده نرم تنان و دو كفه اي مي باشد كه عموما در آب زيست مي نمايند. صدف هاي دريايي داراي بدني نرم با تقارن دوبري هستند كه به طور كامل در دوكفه اي ها جاي گرفته وكفه هاي صدف به وسيله ماهيچه هاي قوي و قابل ارتجاع باز وبسته مي شود .

صدف با فيلتر كردن آب ، مواد غذايي پلانكتوني را بوسيله مژه هاي روي جبه جمع آوري نموده و به سوي دهان هدايت مي نما يد. از سوي ديگر آبشش هاي متقارن اكسيژن محلول آب راجدا نموده و تنفس را ممكن مي سازد.

وجودجزاير متعدد و سكوهاي مرجاني وصخره هاي همراه با آب گرم و حاصلخيز بخشهاي از پهنه خليج فارس از جزيره خارك تا دهانه هرمز را به صورت يكي از زيستگاهاي مهم انواع صدفهاي مرواريد ساز در آورده است. تا يك سده قبل، هر سالانه صد ها جهاز با برافراشتن شراعهاي خود دهها غواص رابه زيستگاهاي صدف برده، تا با غوص روزانه چند صد تن صدف را از قعر آب بيرون آورند و از لابلاي بدن نرم آنها مرواريدي بيرون كشيده و به بازار تجارت سنگهاي گوهري عرضه دارند. اكتشاف واستخراج نفت، اقزايش بار آلودگي و تخريب برخي بسترهاي مناسب در اثر فعاليت هاي صنعتي و صيادي (مدرن ) پاره اي از زيستگاهاي سنتي صدف را از بين برده است . از سوي ديگر توليد انبوه مرواريد پرورشي مشتقات كار غواصي و پديدارشدن فرصت هاي شغلي جديد، بهره برداري از مرواريد هاي طبيعي را از حدود يك قرن پيش محدود نموده واين محدوديت هر چه بيشتر در حال فزوني است . طي چند دهه اخير تنها معدودي غواص سنتي در چند جزيره وبندر صيادي اطراف بندر لنگه در طول تابستان به صيد صدف و برداشت مرواريد مي پرداختند .

تاريخچه صيد تجارت مرواريد در خليج فارس

در قديم الايام نام خليج فارس با مرواريدهاي مشهور وگران قيمت آن همراه بود و اصولا مرغوبيت مرواريد با نام خليج فارس شناخته مي شده است .تا قبل از اين ،سيراف ،بندر لنگه، جزيره كيش، بحرين وبندر ريگ از بنادر مهم تجاري و مركز دادوستد وصدور مرواريد خليج فارس به هندوستان ،چين واروپا بوده اند.



راسته : ORDER : PTERIOIDA

خانواده: pteriidae

جنس و گونه : Pinctada margaritifera



Pintada radiate

Pteria nigra

Pteria penguin



ORDER : PTERIOIDA

مشخصات :كفه ها مساوي و صاف ،نازك و نسبتا ظريف و شكننده هستند .لايه دروني براق (لايه مادر مرواريد ) دارند . خط دنداني مستقيم دارند و فاقد دندان مي باشند . توانايي توليد مرواريد را دارند و( اگر ذره اي خارجي مانند شن وارد صدف شود ، بتدريج به درون آن لايه هاي مرواريدي ترشح مي كنند و تشكيل مرواريد صورت مي گيرد ).ماهيچه اي مركزي دارند .( heteromyarian) . فاقد حفره پاليال مي باشد . لولا خارجي دارند و درون يك حفره و يا يكسري از حفرات سه گوشه قرار دارند . توسط رشته ابريشم به بستر متصل ميشوند .معمولا زندگي آنها در ارتباط با كيسه تناني از قبيل :هيدر ها و همچنين مرجان جنس gorgonian)) و مرجانهاي نرم ديگر است . در آبهاي گرم پراكنش زيادي دارند . از لحاظ اقتصادي داراي اهميت است .

گونه :pinctada margaritifera

صدف محار كبير يا لب سياه

مشخصات : كفه هاي بزرگ ، ضخيم ، سنگين و تقريبا مساوي دارد . لبه پشتي مستقيم و لولاي بلند و راست دارد . فاقد دندان لولايي ميباشد . سطح خارجي صدف داراي فلس هاي شكننده مجاور هم است . داخل صدف ،لايه مرواريدي بسيار درخشان با حاشيه اي به رنگ سياه يا سبز تيره مايل به خاكستري است كه باعث شده نام اويستر( مرواريد ساز لب سياه ) به اين صدف اطلاق گزدد .

معروف ترين صدف مروارد ساز بوده و مرغوبترين مرواريد را توليد ميكند.

اندازه : 100 تا 300 ميلي متر

رنگ : سطح خارجي آن قهوه اي تا سبز مايل به خاكستري به همراه خطوط شعاعي سفيد يا زرد

زيستگاه : توسط رشته ابريشم به صخره ها و مرجان هاي بستر دريا در ناحيه جزر و مدي مي‌چسبد .



گونه :pinctada nigra

مشخصات : صدف تقريبا چهار گوش و اغلب بي نظم است . خط لولا فاقد دندان ميباشد . تزئينات لايه لايه بر روي سطح خارجي وجود دارد . اثر ماهيچه اي همراه با يك برجستگي ضعيف ميباشد . داخل كفه داراي جلاي مرواريدي دارد .

اندازه : 30 تا 50 ميلي متر

رنگ : زرد يكنواخت و يا داراي اشعه هاي شعاعي به رنگ قهوه اي يا قرمز يا سياه

زيستگاه : در شكاف و زير سنگ هاي در ناحيه ميان ،پائين جزر ومدي ، زياد ديده ميشود .

گونه : pteria penguin

مشخصات : دو كفه صدف نامتقارن ولي مساوي است . زايده كوچك بال مانند دارند . داراي جدار مرواريدي است . و قدرت توليد مرواريد را دارد . نام يوناني آن pteria به معني بالها مي باشد. پوسته شكننده دارد . داراي خط لولايي مستقيم و بدون دندان مي باشد .بوسيله رشته ابريشم به بستر مي چسبد . نوزاد اين صدف داراي خطوط شعاعي كمرنگي مي باشد .

اندازه : 100 تا 250 ميلي متر

رنگ : قهوه اي با خطوط سبز تيره –خاكستري – رنگ سطح داخلي آبي درخشان همراه با حاشيه سياه

زيستگاه : بسترهاي صخره اي و مرجاني ، ناحيه زير جزر و مدي

منبع : http://environmentplan.blogfa.com

pteria penguin




Pinctada margaritifera:




pinctada nigra: